In deze les spelen we ons eerste echte liedje: Hoedje van papier.

Hieronder zie je de bladmuziek met knopjesnotatie.

Je kunt deze muziek ook downloaden als pdf-bestand.

• download pdf-bestand van Hoedje van papier.

Hoewel het een eenvoudig en bekend kinderliedje is zijn er toch een paar lastige stukjes. We gaan dit liedje daarom in stukjes leren. Hieronder zullen we de nieuwe elementen behandelen, maar eerst kun je horen hoe Hoedje van papier op trekharmonica klinkt.

Afspelen:

We gebruiken hier knopjes 3, 4 en 5. Het is het gemakkelijkst om deze met wijsvinger, middelvinger en ringvinger te spelen. Je kunt je vingers dan gewoon op deze drie knopjes laten staan.

De eerste regel is niet zo moeilijk vergeleken bij de vorige lessen. Wat wel lastig is, is dat je drie van de vier maten moet duwen, en maar een trekken. Als je deze regel vaak zou spelen, komt je balg steeds dichter te zitten tot je geen lucht meer over hebt. Als je de balg ver genoeg opent voordat je begint te spelen, kun je het eind van Hoedje van papier wel halen. Maar bij andere nummers lukt dat niet altijd. Het is beter om de luchtknop te gebruiken.

De luchtknop is niet bedoeld om tussendoor snel lucht te happen, maar moet je eigenlijk tijdens het spelen gebruiken. In het begin is dat lastig, maar het is goed om er zo vroeg mogelijk aan te wennen. Uiteindelijk zul je er niet meer over na hoeven te denken, en gaat het helemaal vanzelf.

De truuk is om onder het spelen de luchtknop een heel klein beetje in te drukken en tegelijk de balg sneller te bewegen. Door de luchtknop in te drukken 'lekt' er lucht, waardoor de harmonica zachter gaat spelen. Door extra hard te duwen of te trekken kun je dat compenseren.

We proberen het eerst met één noot. Begin met dichte balg en druk bijvoorbeeld knopje 6 in. Trek de balg nu zachtjes open en je hoort een toon. Druk nu onder het spelen de luchtknop een heel klein beetje in, en trek tegelijk iets harder zodat de toon even hard blijft klinken. Het gevolg is dat je geen verschil hoort, maar dat de balg sneller open gaat. Hetzelfde kun je doen bij het spelen van duwende noten. Als je de luchtknop te ver indrukt zul je bijna niets meer horen. Blijf proberen, het gaat uiteindelijk echt vanzelf!

De eerste regel van Hoedje van papier heeft drie duwende maten en maar één trekkende. Door bij die trekkende maat een beetje luchtknop te gebruiken kun je ervoor zorgen dat de balg aan het eind van die regel toch weer in de beginstand staat.

De tweede regel eindigt met een halve noot met een stip erachter. Die stip betekent dat de noot de helft langer duurt, in dit geval dus drie (twee plus één) tellen. Het 'kronkeltje' achter die noot is een kwart rust. Hier speel je één tel niets aan de melodiekant. De bassen kun je gewoon doorspelen.

In de derde regel moet je binnen één maat zowel duwen als trekken en speel je ook verschillende bassen/akkoorden. Probeer eerst de melodie zonder bassen te spelen. Als je daarna de bassen erbij speelt gaat die akkoordwissel vanzelf, doordat de balgrichting veranderd. Voorlopig hoef je dus niet op de akkoordsymbolen te letten. Je gebruikt immers dezelfde knopjes aan de baskant, en de balgrichting zorgt ervoor dat je een C of G speelt.